Makaleler >   Makale Detay
 
23.09.2010
SOSYAL YARDIMLAR PRİME TABİİ Mİ?-2

B.YARGI KARARLARI                             ;

MÜTEFERRIK NO : 2002/19

KARAR TARIHI : 13.06.2002

KARAR ÖZETI : YAKACAK YARDIMI PRIME ESAS KAZANCA DAHIL DEĞILDIR.

506 sayılı Yasanın 77. maddesinde yolluk,çocuk zammı, aile zamları, ölüm, doğum ve evlenme yardımları ile ayni yardımlarınprime esas kazanç yönünden nazara alınmayacağı açıkça belirtildiğinden, yakacak yardımı da ayni yardım niteliğinde bulunduğundanprime esas kazanca dahil değildir.

DAVA : Muteriz vekili tarafından Adana SSK Müdürlüğünce verilen idari para cezasına itiraz etmi? olmakla, yapılan yargılaması sonunda gereği dü?ünüldü:

MAHKEME KARARI: Muteriz vekili, mahkememize verdiği dilekçe ile muteriz ?irketin .....sicil numara ile SSK’da kayıtlı ?irket bulunduğunu, muteriz ?irket hakkında eksik sigorta primi yatırıldığı iddiasıyla 1.230.300.000.-TL idari para cezası verildiğini, verilen idari para cezasının usul veyasaya aykırı bulunduğunu bildirerek iptalini talep etmi?tir.

Itiraz edilen Kurum vekili, itirazın reddini talep etmi?tir.Idari para cezası ile ilgili evrakların kurumdan celp edildiği, incelenmesinde itirazın süresinde yapıldığı ve muterize müfetti? raporuna binaen sigortalı ....’in 2000/2-3 dönemindeki çalı?malarının eksik bildirilmesi nedeniyle yukarıda belirtilen miktarda para cezası verildiği, toplanan delillerle birlikte dosya üzerinde bilirki?i incelemesi yaptırıldığı, bilirki?i raporu ile 506 sayılı Yasanın 77. maddesi gereğince yolluk, çocuk zammı, aile zamları, ölüm ve doğum gibi yardımlar ile ayni yardımların prime asıl kazanç yönünden nazara alınmayacağı açıkça belirtilmi? olmakla, yakacak yardımının da ayni yardım niteliğinde bulunduğundan prime asıl kazanca dahil olmadığı bildirilmi?, bilirki?i raporunda gösterilen gerekçeler mahkememizce yerinde görülerek, toplanan delillere binaen muterizin itirazının KABULÜNE ve muterize ve-rilen toplam 1.230.300.000.-TL idari para cezasının IPTALINE, Muteriz kendisini vekille temsil ettirdiğinden,90.000.000.-TL maktu vekalet ücretinin itiraz edilen kurumdan alınarak muterize verilmesine,

TCK’nun 39. maddesi gereğince 50.000.000.-TL bilirki?i gideri ve davetiye gideri 2.500.000.-TL olmak üzere toplam 52.500.000.-TL yargılama giderinin itiraz edilen kurumdan tahsili ile hazineye irat kaydına, Dair muteriz vekili ve SSK vekilinin yüzüne kar?ı KESIN olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13.06.2002

T.C.

YARGITAY

21. HUKUK DAİRESİ

E. 2006/4180

K. 2007/1193

T. 5.2.2007

• SİGORTA PRİMİNE ESAS KAZANÇLAR ( Yol Parası ve Özel Sağlık Sigortası Olarak Yapılan Ödemelerin Dahil Edilemeyeceği - "Diğer" Adı Altında Yapılan Ödemelerin İşverene Açıklattırılmaksı Gereği )

• İŞÇİYE YARDIM NİTELİĞİNDE YAPILAN ÖDEMELER ( Sigorta Primine Esas Kazançlara Dahil Edilmemesi Gerektiği - Yol Parası ve Özel Sağlık Sigortası Olarak Yapılan Ödemeler )

• İŞVERENE AÇIKLATTIRILMASI GEREKEN ÖDEMELER ( İşçilere "Diğer" Adı Altında Yapılan - Sigorta Primine Esas Kazançlara Dahil Edilip Edilmeme )

• YOL PARASI VE ÖZEL SAĞLIK SİGORTASI ÖDEMELERİ ( Sigorta Primine Esas Kazançlara Dahil Edilmemesi Gerektiği )

506/m. 77

ÖZET : Mahkemenin yol parası ve özel sağlık sigortası olarak yapılan ödemelerin sigorta primine esas kazançlara dahil edilmemesi gerektiği yolundaki kararı doğrudur. Ancak "diğer" adı altında yapılan ödemelerin ne türde ödemeler olduğu işverene açıklattırılmaksızın bu ödemelerin ne olduğu arattırılmaksızın 506 sayılı Yasa'nın 77/2 maddesi kapsamında değerlendirilmesi doğru görülmemiştir.

DAVA : Davacı, kurum işleminin iptali ile prim borcu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün davalı vekili tararından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlatıldıktan ve Tetkik Hakimi M. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu bükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra isin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:

KARAR : 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı kurumun davacı işverence "diğer" adı altında çalışanlarına yaptığı ödemelerin sigorta primi esas kazançlarına dahil edilmemesine ilişkin hükme yönelik itirazları dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Dava, davacı işverence yol parası, diğer ve özel sağlık sigortası olarak çalışanlarına yaptığı ödemelerin sigorta primine esas kazançlara dahil edilip edilmeyeceğine ilişkindir.

506 sayılı Yasa'nın 77. madde 1. fıkrasında prim hesabı da göz önünde vurulacak kazançlar belirtilmiş, 2. fıkrasında ise bunun istisnaları gösterilmiştir. Fıkrada ifade edildiği biçimde Sosyal amaçlı olarak veya işverenin yasa ve sözleşme dışında sigortalısına yaptığı yardım ve ödemeler prim hesabında nazara alınmazlar ve prime tabi tutulmazlar Bu ödeme veya yardımlar ücret ve benzeri ödemelerden tamamen farklı nedenlere dayanırlar. İşin karşılığı olmaktan ziyade insani değer yargıları sonucu verilirler. Yasa bunları sayarak belirtmiştir. Bu yardımlar ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, ayni yardımlar, yemek, çocuk ve aile zamlarıdır.

Burada aynı yardımlar özellik gösterir. Ayni yardımdan amaç, sosyal veya kişisel bir ihtiyacın karşılanması yolunda yapılan bir yardımdır. Yardımın ayni veya para olarak yapılmasının önemi bulunmamaktadır. Örneğin; işverenin sigortalılarına dağıttığı elbise, ayakkabı, sigortalı çocukları için, kitap, kırtasiye gibi yardımlar, doğrudan ayın nitelik taşımasına karşın bu yardımlar yemek bedeli, taşıt gideri, yakacak bedeli, dikiş ücreti mesken veya sağlık yardımı, öğrenim yardımı türünden nakitte olabilir. Bu tür somut biçimde belli edilmiş bir ihtiyaca yönelik yardımlar ayni yardım olarak kabul edilir ve prim hesabında dikkate alınmazlar.

Yukarıda açıklamalara göre mahkemenin yol parası ve özel sağlık sigortası olarak yapılan ödemelerin sigorta primine esas kazançlara dahil edilmemesi gerektiği yolundaki kararı doğrudur. Ancak "diğer" adı altında yapılan ödemelerin ne türde ödemeler olduğu işverene açıklattırılmaksızın bu ödemelerin ne olduğu arattırılmaksızın 506 sayılı Yasa'nın 77/2 maddesi kapsamında değerlendirilmesi doğru görülmemiştir.

Mahkemece bu olgular göz ardı edilerek "diğer" şeklinde yapılan ödemeler hakkında da yazılı şekilde sonuca gidilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı kurum vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 05.02.2007 gününde oybirliğiyle karar verildi.

C.01.10.2008 TARİHİNDEN SONRAKİ DURUM;

28 Eylül 2008 Tarih ve 27011 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan  5510 Sayılı Kanunun 4 Üncü Maddesinin Birinci Fıkrasının (A) Ve (B) Bentleri Kapsamındaki Sigortalılar İle Sadece Genel Sağlık Sigortasına Tabi Sigortalıların Prime Esas Tutulacak Kazançlarınadair Tebliğ’in ilgili maddesi.

2.2.4- İşverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel Emeklilik Sistemine Ödenen Özel Sağlık Sigortası Primi ve Bireysel Emeklilik Katkı Payları Tutarları:

5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, “… işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgarî ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tâbi tutulmaz.” denilmektedir.

Buna göre, sigortalı adına ay içinde özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payı adı altında işverence yapılan ödemeler toplamının aylık asgari ücretin % 30’una isabet eden kısmı prime esas kazanca dahil edilmeyecek, kalan tutar ise ödendiği ayın prime esas kazancına dahil edilecektir.

Bu durumda, özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payı adı altında işverenlerce yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar;

Brüt Aylık Asgari Ücret  X  % 30 = İstisna Tutarı,

Özel Sağlık Sigortası Primi + Bireysel Emeklilik Katkı Payı – İstisna Tutarı = Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Özel Sağlık Sigortası Primi ve Bireysel Emeklilik Katkı Payı Tutarı,

Formülü vasıtasıyla hesaplanacaktır.

Örnek - 2010/Eylül  ayında (A) sigortalısı için işverence brüt 200,00 TL özel sağlık sigortası primi ve brüt 100,00 YTL bireysel emeklilik katkı payı ödendiği varsayıldığında, bu tarihte yürürlükte bulunan asgari ücret de 763,50 TL olduğundan,

760,50 TL X 30 % = 228,15 TL istisna tutarı,

200,00 TL + 100,00 TL = 300, 00 YTL

300,00 YTL 228,15 = 71,85 TL 2010/Eylül ayının prime esas kazancına dahil edilecektir.

Buna karşın, sigortalının özel sağlık sigortası ve bireysel emeklilik katkı payının ödendiği aydaki prime esas kazancının, 82 inci maddeye istinaden belirlenen prime esas kazanç üst sınırının üzerinde olması halinde, sözkonusu özel sağlık sigortası ve bireysel emeklilik katkı payları takip eden iki ayda üst sınır aşılmamak kaydıyla prime esas kazancına dahil edilecektir.

Sigortalı adına işveren tarafından yalnızca özel sağlık sigortası primi veya yalnızca bireysel emeklilik katkı payı ödenmiş olması durumunda ise, prime esas kazanca dahil edilecek tutar,  ödenen özel sağlık sigortası primi veya bireysel emeklilik katkı payı üzerinden %30 oranındaki istisna tutarının düşülmesi suretiyle hesaplanacaktır.

 

            2.3 - Prime tabi tutulmayacak kazançlar:    

2.3.1- Ayni yardımlar;

Bilindiği gibi, bazı işverenlerce sigortalılara zaman zaman mal olarak (örneğin, yağ, un, ayakkabı, elbise gibi) ayni yardımlar yapılmaktadır.

Sözü geçen ve mal olarak yapılan yardımlar, tutarları üzerinde durulmaksızın, prime esas kazançlara dahil edilmeyecektir. Ancak, ayni yardımların sigortalılara nakden ödenmesi halinde (örneğin yağ parası, un parası, ayakkabı parası gibi) prime tabi tutulması gerekmektedir.

 2.3.2- Ölüm, doğum ve evlenme yardımları;

Ölüm, doğum ve evlenme hallerinde yapılan yardımlar, miktarı ne olursa olsun,  prime esas kazançların hesabında dikkate alınmayacaktır.

Sigortalının anne ve babası, eşi veya çocuğunun ölümü halinde sigortalıya verilen ölüm yardımı ile sigortalının evlenmesi veyahut çocuğunun olması halinde işveren tarafından yapılan doğum ve evlenme yardımları prime esas kazançların hesabına dahil edilmeyecektir.

2.3.3- Görev yollukları;

Görev yolluklarından ne anlaşılması gerektiği, işverenlerin sigortalılar için ödediği yollukların neleri kapsadığı, 6245 sayılı Harcırah Kanununun 3 üncü maddesinde açıklanmıştır.

Buna göre, anılan maddede belirtilen yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı niteliğinde yapılan ödemeler yolluk kapsamındadır.

Bu bakımdan, sigortalılara bireysel iş sözleşmesine veya toplu sözleşmeye dayanılarak ve işveren tarafından sigortalının geçici bir görevle başka yere gönderilmesi veya görev yerini değiştirmesi dolayısıyla verilen ve yolluk kavramına giren ödemeler prime esas kazanca dahil edilmeyecektir.

(Not:Personelin toplu halde işe gidişinin sağlanması şeklinde servis hizmetinin verilmesi, belge karşılığı yol ücreti ödenmesi ve görev yollukları şeklinde verilen yol paraları (harcırah kanunundaki şekliyle uygulanmak şartı ile) sigorta primine esas kazanca dahil edilmeyecek olup, nakden ödenmesi halinde dahil edilecektir.)

Şeklindedir.

Bu makale 6648 kez okunmuştur.
Yorumlar
Yorum Yap
Ad Soyad :
Yorum : 300

Diğer makaleler
TORBA YASA BASKA BAHARA KALDI
SGK PRIM BORCLARI VE IDARI CEZALARINA AF
YURTDISINDA CALISAN SGK EMEKLISINE MAAS MUJDESI
SAGLIK UYGULAMA TEBLIGIYLE NELER DEGISTI
TORBA YASA MADENE NEFES OLACAK
EMEKLİLİKTE YAŞA TAKILANLARA HAKLARI GERİ VERİLİR Mİ?


 
Sosyal Sorumluluk Projesi

Copyright © 2012 Sgk.com.tr. All Rights Reserved. ed.

raynointeractive